Zaburzenia funkcji stawu skroniowo-żuchwowego
Czynność stawów skroniowo-żuchwowych u osób zawodowo posługujących się głosem jest bardzo istotna. Nasilona czynność fonacyjna wymaga prawidłowej funkcji tych stawów. Śpiewacy operowi często wykonują maksymalne ruchy żuchwy w tym stawie, co samo może powodować zaburzenia jego funkcji. Napięcie mięśni wywołane stresem nasila te zaburzenia. Prawidłowa emisja głosu i masaże oraz ćwiczenia rozluźniające żuchwę pozwalają na uniknięcie tych problemów.
Z zaburzeniami stawów skroniowo-żuchwowych spotykamy się również u osób z dużymi ubytkami w uzębieniu lub nieprawidłowo dopasowaną protezą. Często zgłaszają się oni do laryngologa z powodu bólu uszu czy głowy, nie zdając sobie sprawy z przyczyny dolegliwości. W każdym przypadku zaburzeń funkcji stawów skroniowo-żuchwowych należy zasięgnąć opinii ortodonty lub chirurga szczękowego w celu wykluczenia zmian chorobowych w samym stawie.
Bruksizm (zgrzytanie zębami)
Bruksizm to patologiczne tarcie zębami szczęki o zęby żuchwy, najczęściej mający miejsce podczas snu. Główne przyczyny bruksizmu to nadmierny stres, a także nadmierna wrażliwość na stres. Może mieć również swoje źródło w nieprawidłowościach zgryzu.
Choroba doprowadza do rozchwiania zębów w szczęce i żuchwie, starcia koron zębowych, zmian - początkowo zapalnych, a następnie zwyrodnieniowych w stawach skroniowo-żuchwowych, prowadzących do ograniczenia ruchów w tych stawach. Bruksizm może doprowadzać do przewlekłego bólu głowy. Zgrzytanie zębami stanowi ponadto problem społeczny, ponieważ może też wywoływać zaburzenia snu u partnerów śpiących w tym samym łóżku.
Jak może pomóc logopeda?
Logopeda nie usunie przyczyny bruksizmu, ale poprzez dobór odpowiednich ćwiczeń może pomóc zmniejszyć napięcie mięśni aparatu mowy – policzków, żuchwy, języka, co usunie objawy bruksizmu przynajmniej w dzień oraz ułatwi posługiwanie się głosem. Na złagodzenie objawów bruksizmu pozytywnie wpływają również podstawowe ćwiczenia z oddychania i fonacji, mające na celu usprawnienie mięśni oddechowych i rozluźnienie mięśni krtani, gardła oraz języka i żuchwy. Ćwiczenia głosowe legato (przeciąganie dźwięków) również rozluźnia mięśnie aparatu mowy.